Torthaí na Réabhlóide 1913-1923

The Revolutionary Period 1913-1923: Results and Reappraisal

School of Irish, Celtic Studies and Folklore UCD / St Patrick’s College DCU / St Mary’s University, Halifax, Canada / Notre Dame University / Pearse Museum

Déanfar athbhreithniú ar spriocanna athbheochan na Gaeilge agus an chultúir in Éirinn sa chomhdháil idirnáisiúnta, dhátheangach agus sa taispeántas seo. Déanfar measúnú ar anáil Thréimhse na Réabhlóide 1913-1923 ar phobail na Gaeilge i gcomhthéacs náisiúnta agus idirnáisiúnta. Chuir Athbheochanóirí na tréimhse dúshlán ollmhór rompu agus iad ag iarraidh Éire dhátheangach a bhaint amach, trí struchtúir uirbeacha a oiriúnú d’úsáid na Gaeilge i réimsí ar leith ar nós 'commerce, politics, official religion, the professions and printed word' (Daly and Dickson 1990), ar díbríodh an teanga amach uathu le teacht chun cinn an Bhéarla.

Mar thoradh ar an bhfís a léirigh na hAthbheochanóirí tháinig litríocht na Gaeilge, na hEalaíona, cúrsaí scannánaíochta, cúrsaí oideachais, féilte Gaeilge agus athruithe eile i sochaí na hÉireann chun tosaigh, a chinntigh láithreacht agus infheictheacht na Gaeilge mar ghné lárnach de shochaí agus d’fhéiniúlacht na hÉireann. Sháraigh sé seo teorainneacha an oileáin agus bhí cuid mhaith de dhul chun cinn na Athbheochana ag brath ar ionchur ón diaspóra Éireannach. Sa chomhdháil seo déanfar iniúchadh ar na naisc a cruthaíodh agus déanfar anailís ar dhúshláin agus ar bhuanna na gluaiseachta i gcomhthéacs náisiúnta agus idirnáisiúnta. I measc Aoichainteoirí na comhdhála beidh:

  • An tOllamh Jerry White, Cathaoir, Léann na hEorpa, Ceanada, Ollscoil Dalhousie, Ceanada
  • An Dr Éilis Ní Dhuibhne, Scríbhneoir agus Léachtóir, An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath
  • An tOllamh Keith Jeffery, Ollamh le Stair na Breataine, Ollscoil na Banríona.

Ainneoin an tionchair a bhí ag Tréimhse na Réabhlóide 1913-1923 ar shochaí na hÉireann san fhichiú agus san aonú haois is fiche, is geall le fonóta é cur chun cinn na hAthbheochana féin agus an ‘Gaelic League Idea’ in aon athbhreithniú iomlán tíre. Cuirfidh an chomhdháil idirnáisiúnta, dhátheangach seo roimpi athbhreithniú a dhéanamh ar an idé-eolaíocht seo agus ar a torthaí i gcomhthéacs an tionchair a bhí ag Tréimhse na Réabhlóide 1913-1923 ar theanga agus ar chultúr na Gaeilge go náisiúnta agus go hidirnáisiúnta.

The focus of this international, bilingual conference and exhibition will be a reappraisal of language and cultural revival, while at the same time assessing the impact of the Revolutionary Period 1913-1923 on national and diasporic Irish-language communities. Revivalists set themselves a momentous challenge in striving to achieve a bilingual Ireland as well as seeking to reinstate the Irish language within urban structures of 'commerce, politics, official religion, the professions and printed word' (Daly and Dickson 1990). Their vision triggered a revival in Irish-language literature as well as the promotion of the Arts, cinema, and education in the Irish language and cultural festivals, all of which ensured that the Irish language itself became an integral part of Irish society and identity which extended beyond the shores of Ireland. Themes to be addressed in this bilingual conference include: lexicography, literature, language, place-names research, biography, print and broadcast journalism, film, and the digital humanities with keynote speakers:

  • Professor Jerry White, Canadian Research Chair in European Studies, Dalhousie University, Canada
  • An Dr Éilis Ní Dhuibhne, Writer and Lecturer, University College Dublin
  • Professor Keith Jeffery, Chair of British History, Queen’s University Belfast. 

Despite the influence of the Revolutionary Period 1913-1923 on twentieth- and twenty-first century Irish society, the implementation of the Revival and the ‘Gaelic League Idea’ has become a footnote in its overall reappraisal. This international, bilingual conference aims to review this ideology and its results in the context of the impact of the Revolutionary Period 1913-1923 on the Irish language and culture both nationally and internationally.