Léachtaí Bliantúla

Reachtáltar trí léacht bhliantúla i Scoil na Gaeilge, an Léinn Cheiltigh agus an Bhéaloidis UCD, mar atá:

Cuireadh tús le Léacht Uí Chadhain sa bhliain 1980. Ainmníodh an léacht as an údar clúiteach agus an gníomhaí pobail Máirtín Ó Cadhain agus tá sé mar sprioc ag an Léacht iniúchadh a dhéanamh ar oidhreacht liteartha Uí Chadhain agus ar litríocht chomhaimseartha na Gaeilge.

Is féidir tuilleadh a fhoghlaim faoi Mháirtín Ó Cadhain ag máirtínócadhain.ie

Liosta na Léachtaí 1980-Inniu

Is féidir teacht ar thaifeadtaí na léachtaí ó 2016 i leith ar Cultúr@UCD, cuntas Soundcloud na Scoile, nó na taifeadtaí a chur ar siúl díreach anseo trí chliceáil ar an gcnaipe oráiste thíos faoi theideal na léachta. Más spéis leat éisteacht leis na léachtaí a tugadh roimh 2016, is féidir teagmháil a dhéanamh le foireann Ionad Ilmheán na Teanglainne le teacht ar na taifeadtaí sin. Ní dhearnadh taifeadadh gach bliain ach tá an chuid is mó de na léachtaí ann.

Year Speaker Lecture title
2017 An tOllamh Máirín Nic Eoin

Athnuachan agus athghabháil shaothar liteartha Uí Chadhain

2016 Joe Steve Ó Neachtain

Ó Cadhain: An ag doras an bháis atá lorg a láimhe anois?

2015 Peadar Ó Riada Fuaimeint Gaeil
2014 Darach Ó Scolaí Cuimhne agus Díchuimhne
2013 An Dr Diarmuid Ó Sé Fiche Blian ag Fás mar shaothar liteartha
2012 Máire Ní Neachtain An é tobar an dúchais tobar an dóchais?
2011 Dónall Ó Braonáin Ceist na Gaeltachta i saothar Uí Chadhain
2010 Colm Breathnach Idir Dhá Ainm - nó Fás an Údair
2009 An tOllamh Nicholas Williams An Chornais agus an Ghaeilge – ceacht nó rabhadh?
2008 Níor reachtáladh léacht Níor reachtáladh léacht
2007 An Dr Regina Uí Chollatáin In Ard a Ghutha, finnéithe litríochta an 20ú haois: critic iriseoireachta
2006 Aodh Ó Canainn Aistritheoirí idir Dhá Sholas: Eorpú agus Domhandú
2005 An Dr Pádraigín Riggs Idir Shúgradh agus Dáiríre: an Gearrscéal iar-Chadhnach
2004 An Dr Caoimhín Mac Giolla Léith Athnuachan na Filíochta
2003 Nuala Ní Dhomhnaill Neacha neamhbheo agus nithe nach bhfuil ann
2002 Pádraic Breathnach  Carracáin agus Bráiste - ómós do Mháirtín Ó Cadhain
2001 An tOllamh Cathal Ó Háinle Barbed Wire - tuairisc eagarthóra
2000 Mícheál Ó Conghaile Coisméigeacha Beaga agus Coisméigeacha Móra
1999 Liam Mac Cóil Traidisiúin
1998 Biddy Jenkinson ...liric dheas neamhurchóideach ocht líne
1997 An Dr Tadhg Ó Dúshláine Uraiceacht na gCorcaíoch: sliocht sleachta Innti
1996 Liam Ó Muirthile Tá an fráma imithe ina lacht: an teanga agus an téacs
1995 Diarmuid Breatnach Le gean ar Ghaeil: fiontar beathasinéise
1994 An Dr Angela Bourke Traidisiúin an léinn agus léamh an traidisiúin
1993 An Dr Máire Ní Annracháin An tSuibiacht Abú, an tSuibiacht Amú
1992 An tOllamh Breandán Ó Doibhlin Ó Cadhain tar éis Cré na Cille
1991 An tOllamh Seán Ó Tuama Ómós áite: a rian ar scríbhneoirí in Éirinn
1990 Eoghan Ó hAnluain Creidim fós, beagnach...
1989 An tOllamh Seán Ó Coileáin An Bheatha agus an Saothar
1988 An Dr Gearóid Ó Crualaoich Máirtín Ó Cadhain agus Dioscúrsa na Gaeilge
1987 An Dr Louis de Paor Máirtín Ó Cadhain: scríbhneoir nua-aimseartha iar-Fhreudach
1986 Gearóid Denvir Ó Chill go Cré: Léamh ar shaothar Mháirtín Uí Chadhain
1985 Liam Ó Dochartaigh Cúis na Gaeilge: Cúis ar Strae
1984 An tOllamh Declan Kiberd Caint na nDaoine mar Bhonn Liteartha
1983 An Dr Aisling Ní Dhonnchadha Fáinne an Lae: ceann d’fhoinsí na hAthbheochana
1982 An Dr Gearóid Ó Tuathaigh Máirtín Ó Cadhain: stair agus polaitíocht (Ó Cadhain - scríbhneoir engagé: an fear agus an traidisiún)
1981 An Dr Alan Titley Ag déanamh páipéir: foinsí inspioráide an Chadhnaigh 
1980 Breandán Ó hEithir Máirtín Ó Cadhain: an pholaitíocht agus an Ghaeilge

Póstaeir na Léachtaí 2011-Inniu

Léacht bhliantúil in ómós don Ollamh Bo Almqvist

Rugadh Bo Almqvist in Värmland sa tSualainn agus rinne sé staidéar ag Uppsala Universitet, áit ar bronnadh PhD sa Bhéaloideas air, agus i Reykjavik na hÍoslainne, áit ar bronnadh Baccalaureatus Philologie Islandicae air. Bhí cónaí air san Íoslainn ar feadh na mblianta, áit ar mhúin sé cúrsaí sa tSualainnis agus i litríocht na Sualainne. Mhúin sé cúrsaí sa bhéaloideas in Uppala Universitet idir 1960 agus 1972 agus ceapadh é ina cheann roinne sa bhliain 1967, ról a chomhlíon sé go dtí 1969. Tháinig sé isteach mar chomharba ar Shéamus Ó Duilearga mar Ollamh le Béaloideas in UCD sa bhliain 1972. Thug sé a chéad cuairt ar an nGaeltacht sa bhliain 1957 nuair a chuaigh sé siar go Leithinis Chorca Dhuibhne i gContae Chiarraí agus bhailigh sé neart béaloidis ann, go háirithe i nDún Chaoin ó Mhícheál Ó Gaoithín agus Bab Feirtéar i measc daoine eile. Ghnóthaigh sé cáil idirnáisiúnta mar shárscoláire as a chuid oibre ar bhéaloideas na hÉireann agus ar na naisc chultúrtha idir Éire agus Críoch Lochlann.

(Ó Viking Ale. Studies on folklore contacts between the Northern and the Western Worlds, by Bo Almqvist, edited by É. Ní Dhuibhne-Almqvist and S. Ó Catháin, Aberystwyth 1991. Aistriúchán Eoin Mc Evoy.)


 Tionól Béaloideasa agus Eitneolaíochta 2017

 

Clár 2017

   


Tionól Béaloideasa agus Eitneolaíochta 2016

 Irish Conference of Folklore & Ethnology / Tionól Béaloideasa agus Eitneolaíochta 2016 

‌Clár 2016

Irish Conference of Folklore & Ethnology / Tionól Béaloideasa agus Eitneolaíochta 2016

Sraitheanna Seimineár

Chomh maith leis na léachtaí bliantúla thuas, bímid gnóthach leis na sraitheanna seimineár seo a leanas sna hábhair éagsúla. Tugann na sraitheanna seo deis dár gcuid mac léinn teacht i dteagmháil rialta leis an taighde is nua sna réimsí a bhfuilimid ag obair iontu.

Sraith í seo a dhíríonn ar an mbéaloideas in Éirinn. Tá fáilte mhór roimh chuairteoirí. Is gá do na mic léinn iarchéime atá ag plé le Béaloideas na hÉireann bheith i láthair.

2018

  • Fiona Shannon, MSc: Looking back on traditional medicinal knowledge. A new perspective on the Schools' Manuscripts Collection. (Aibreán)
  • Dr Arlene Crampsie: Mutual interests, different perspectives – the potential for collaboration between oral history and folklore in Ireland. (Aibreán)
  • Professor Máire Ní Annracháin: Athchóiriú an bhéaloidis i nualitríocht na Gaeilge: tobar nach dtránn. (Márta)
  • Dr Anne O'Dowd: Straw, hay and rushes in Irish folk tradition. (Feabhra)
  • Gregory Darwin, MA: The Mermaid Legend (ML 4080) in Ireland and overseas. (Eanáir)

2017

  • Merlo Kelly, MA (UCD): Fínis: A survey of an island (Samhain)
  • Dr Aoife Granville (UCC): An Dreoilín: Traidisiún, Ceol & Féiniúlacht Phobail i nDaingean Uí Chúis (Samhain)
  • Dr Gearóid Ó Crualaoich (UCC Emeritus): Towards an understanding of the ethno-poetic nature of traditional narration (Deireadh Fómhair)
  • Dr Fred Freeman (RCS Glasgow): Hamish Henderson: A New Voice on 'The Carrying Stream' (Deireadh Fómhair)
  • Dr Seán O'Connell (Queen's University Belfast): Interpreting nostalgia: memory and working class communities in Belfast (Meán Fómhair)
  • Fionnán MacGabhann (UCD): The Skellig Lists: Shrovetide ballads and rhymes from the south of Ireland (Aibreán)
  • Dr Mícheál Briody (Language Centre, University of Helsinki): Social Aspects of the Buaile (transhumance) in Ireland and Gaelic Scotland, with emphasis on women's tradition (Márta)
  • Elsa Ósk Alfreðsdóttir, MA (University of Iceland): 'Dwelling in the Roots’: Herbal medicine traditions in Iceland (Feabhra)
  • Jane Nolan (Maps & GIS Librarian, UCD Library): Visualising your Research with Maps (Eanáir)

2016

  • Dr Marcas Mac Coinnigh (QUB): Tied Stones and Loose Dogs: Examining an 'Ancient Irish Adage' (Samhain)
  • Dr Claudia Kinmonth MA (RCA), Visiting Research Fellow, Moore Institute N.U.I. Galway: Irish Country Furniture 1700-1950: Decoration & Display in the Farmhouse Kitchen (Samhain)
  • An tOllamh Ríonach uí Ógáin, (UCD Emerita): Cycling the Coast of Clare: the Collecting Work of Séamus Ennis. (Samhain)
  • Grace Toland (Irish Traditional Music Archive): ITMA  - Present & Future. (Deireadh Fómhair)
  • Dr Deirdre Nuttall (IAPH): A Hidden Folk: Understanding the Protestant Minority in the Republic of Ireland Through Folklore (Meán Fómhair)

Tá an tsraith seimineár 'Ó Thrácht go Twitter' á heagrú ag Lárionad de Bhaldraithe do Léann na Gaeilge UCD ó 2013 i leith.

Mar chuid den tsraith seo, díríonn saineolaithe teanga, idir acadúil agus ghairmiúil, ar ghnéithe uile na scríbhneoireachta agus na cumarsáide Gaeilge. Tá na seimineáir seo oscailte don phobal mór.

Éist siar

Póstaeir ón tsraith 2014-Inniu